In het vijfde seizoen van Roosen & Borst praten Adelheid Roosen en Hugo Borst over verlies, liefde en het levenseinde. Ze ontdekken dat verandering soms begint met een klein gebaar.

Waarom besloten jullie een vijfde seizoen te maken?

Adelheid: “Het onderwerp is nog lang niet uitgeput. Overal waar we komen, ontstaat een nieuw verhaal. Dat gebeurt gewoon, daar hoeven we niet naar te zoeken. Het leven levert het aan.”

Hugo: “En eerlijk gezegd hadden we ook nog wat af te ronden. We wilden terug naar mensen die we eerder ontmoetten. Hoe is het nu met hen, hun partners, de kinderen? Met wie er nog is en wie er niet meer is? Dat vind ik het mooie aan dit seizoen: we zien niet alleen het verlies, maar ook hoe het leven daarna gewoon doorgaat. Vandaar ook het feestje in de laatste aflevering.”

Jullie begonnen dit programma uit verontwaardiging over de staat van de ouderenzorg. Hoe is het nu met die emoties?

Hugo: “In 2016 schreven Carin Gaemers en ik het manifest Scherp op ouderenzorg. Dat ging erover dat te veel kwetsbare ouderen in verpleeghuizen structureel níet de zorg kregen die ze nodig hadden. Het was geen dik beleidsrapport, we vertelden het verhaal van mijn moeder. Zij dat in een tehuis dat volgens de inspectie slecht functioneerde. Dat manifest leverde uiteindelijk miljarden extra voor de ouderenzorg op. Een motie die door de hele Tweede Kamer werd gesteund. Inmiddels is dat extra geld weer teruggedraaid. Ik heb het gevoel dat we terug zijn bij de situatie van rond 2013-2015, met te weinig personeel en te weinig aandacht. Er is een enorme administratielast die ten koste gaat van de zorg.”

Adelheid: “Toch is het niet alleen maar somberheid. Er zijn doorlopend mensen op straat die Hugo en mij aanspreken. Door ons programma voelen ze dat ze niet alleen zijn, niet in hun eentje worstelen met hoe ze met zoiets moeten omgaan. Er zijn steeds meer kleinschalige initiatieven van mensen die een zorghuis starten waar wél tijd en ruimte is voor bewoners. Sinds 2020 is Anne-Mei The bijzonder hoogleraar Langdurige zorg en dementie aan de VU. Zij pleit ervoor om niet de ziekte, maar de mens zelf centraal te stellen. Dat vind ik heel hoopgevend.”

Wat nemen jullie zelf mee na acht jaar series maken over dementie en de dood?

Hugo: “Dat autonomie het allerbelangrijkste is. Ik heb gezien wat het met mensen doet als er niet naar ze geluisterd wordt. Voor mezelf weet ik inmiddels: als ik ooit alzheimer krijg, wil ik niet te lang doorleven. Dat klinkt misschien hard, maar het geeft me juist een vorm van rust. Ik heb mijn testament er ook op aangepast.”

Adelheid: “Ik neem vooral mee dat het niet gaat om grote gebaren, maar om de werkelijke uitreiking naar de ander. Dat je zegt: ‘Ik zie jou, in je hele zijn, met alle pijn en eenzaamheid die op dit moment overweldigend is.’ In dat kleine gebaar van de ander begrijpen, smelt eigenlijk de wanhoop en het alleen zijn.”

Het hele artikel leest u in de Avrobode van week 38. Deze editie ligt nu in de winkel. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Deborah Ligtenberg

Voor historicus Coks Donders is Prinsjesdag een van de hoogtepunten van het jaar. Het is een dag om trots op te zijn. ‘Op Prinsjesdag zien we onze constitutionele monarchie in volle glorie.’  

Je mag straks weer aanschuiven in talkshows om over Prinsjesdag te vertellen. Waarom is deze derde dinsdag van september zo belangrijk voor Nederland? 

“Op Prinsjesdag zien we onze constitutionele monarchie in volle glorie. Het is de opening van het parlementaire jaar in Nederland. Het kabinet maakt dan zijn begrotingsplannen bekend. In de dagen erna wordt daarover gediscussieerd in de Tweede Kamer tijdens de Algemene Beschouwingen.” 

Wat maakt de rol van onze koning bijzonder? 

“Hij mag die plannen, waarop hij zelf geen enkele invloed heeft gehad, voorlezen aan de hand van de troonrede. De koning spreekt namens de regering en kan zelf niet op de inhoud worden aangesproken. We beleven politiek roerige tijden. De afgelopen decennia hebben weinig kabinetten het vier jaar volgehouden. De afgelopen jaren kwamen in korte tijd verschillende premiers voorbij: Rutte, Schoof en nu Jetten. Al die tijd is er één constante: koning Willem-Alexander, vertegenwoordiger van de monarchie. Het maakt niet uit wie er minister-president is; de monarchie is stevig verankerd in ons land. Die constante factor – met Máxima op de neventroon naast hem en de prinsessen op stoelen vooraan in de zaal – laat zien: we functioneren met z’n allen. Dat vind ik heel rustgevend.”

Je noemt jezelf publiekshistoricus. Waarom vind je het belangrijk geschiedenis toegankelijk te maken voor een groot publiek? 

“Wie de geschiedenis kent, begrijpt het leven beter. Ik merk de laatste jaren dat veel mensen bang zijn vanwege de polarisatie en omdat niets meer zeker lijkt. Bestaanszekerheid was niet voor niets een groot thema tijdens de verkiezingen. De geschiedenis laat ons zien dat we er altijd weer uitkomen met elkaar. Goede en slechte tijden wisselen elkaar af, na regen komt zonneschijn. De geschiedenis verbindt en geeft houvast. Ik vind het altijd ontzettend leuk als ik duiding geef en het kwartje zie vallen bij mensen, waardoor ze denken: wat leuk, dat wist ik niet. Dan is mijn dag weer goed.” 

Het hele artikel leest u in de Avrobode van week 37. Deze editie ligt nu in de winkel. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Bram de Graaf

Zussen is terug met een tweede seizoen. In de dramaserie speelt Fockeline Ouwerkerk de rol van Nienke, die ontdekt dat ze twee halfzussen heeft. ‘Het wispelturige van Nienke herken ik ook bij mezelf’ 

In seizoen 1 van de Omroep MAX-serie Zussen ontmoeten drie vrouwen elkaar bij de notaris. Ze kennen elkaar niet, dus Rolinde (Joy Delima), Faya (Melody Klaver) en Nienke (Fockeline Ouwerkerk) schrikken enorm om te horen dat ze halfzussen zijn. En dat hun net overleden biologische vader Johan zijn boerderij aan het drietal nalaat. Zussen was een hit in het voorjaar van 2024. In deze tijd van bezuinigingen betekent dat niet automatisch een tweede seizoen. De actrices waren dan ook dolblij toen het groene licht toch werd gegeven. Fockeline Ouwerkerk: “We hebben direct met elkaar gebeld. Yes, we mogen weer naar de boerderij!”

Wat maakte het dat je zo blij was? 

“We maken Zussen met een hele fijne groep mensen. Zowel voor als achter de schermen wordt er met hart en ziel aan de serie gewerkt. Verder voelde ik dat het verhaal van Nienke nog niet klaar was. Ikzelf was nog niet klaar met Nienke! Dus na het eerste seizoen volgde een lange periode duimendraaien, hopende op een doorstart.” 

Het verhaal van Nienke gaat in seizoen 2 gelijk de diepte in. In de eerste aflevering wordt ze geconfronteerd met Ida, gespeeld door Elsie de Brauw. Nienke weet niet dat Ida haar biologische moeder is.  

“Spelen met Elsie (bekend als Beatrix in Maxima) is een groot cadeau. Ik heb haar op een voetstuk staan, was ook zenuwachtig voor de opnames. Ik voelde tijdens de repetities al dat er iets gebeurde, de gesprekken tussen Nienke en Ida waren écht. De scène ontstijgt de tekst. Seizoen 2 zit vol met dit soort momenten. Omdat dit het tweede seizoen is, hoefden we minder te zoeken naar onze personages. We kenden ze al zo goed.” 

Zaten Melody Klaver, Joy Delima en jij gelijk weer in de zussenrollen? 

“Ja. Knap dat je na één seizoen gelijk een hechte familie wordt. Soms zaten er zinnen in het script voor Nienke, waarvan ik zei: dit is toch veel meer iets voor Rolinde om te zeggen? De personages zijn als zussen meer naar elkaar toegegroeid. Dat is slim in het script verwerkt. Je merkt dat de vrouwen nu de vrijheid hebben om elkaar direct aan te spreken op verantwoordelijkheid. Dat gelijk zeggen als je iets stom vindt, is heel herkenbaar in zus- en broerrelaties. Zo praat je alleen met elkaar als je uit hetzelfde nest komt.”  

Het hele artikel leest u in de Avrobode van week 36. Deze editie ligt nu in de winkel. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Jeroen Keijzer

Malou Petter (36) is een van de vaste gezichten van EenVandaag. De diepgang van het programma past haar als een jas. En, zo zegt ze: ‘Ik ga heel lekker op dat livegevoel.’ 

Waarom past EenVandaag zo goed bij jou? 

‘Er gebeurt enorm veel in de wereld; soms is het een wirwar aan informatie. Wat EenVandaag goed doet, is daar de belangrijkste dingen uit te pikken en te onderzoeken wat die betekenen voor de kijker thuis. Neem de onrechtmatigheden in de UWV-kwestie of de misstanden in de zorg. Die urgentie vind ik belangrijk. Ik vind het bijna een cadeau dat ik in de studio de tijd krijg om met experts over dergelijke onderwerpen in gesprek te gaan.’  

Welke thema’s blijven jou het meest bij? 

‘De persoonlijke verhalen raken mij het meest. Een tijdje geleden maakten we verschillende reportages over mensen die in armoede leven. Daar waren gezinnen bij die noodgedwongen in zwaar beschimmelde huurwoningen wonen, wat tot gezondheidsklachten leidt. Zulke verhalen laten zien wat de gevolgen van armoede écht zijn. Ook het thema femicide, vrouwenmoord, maakt altijd indruk. Mede omdat ik zelf ook een jonge vrouw ben. Als ik in de studio nabestaanden spreek van slachtoffers die het niet hebben overleefd, zijn dat hele indringende gesprekken.” 

Neem je dat ook mee naar huis? 

‘Die gesprekken blijven me zeker bij. Tegelijkertijd draag ik als journalist ook een professionele bril, die als een soort filter werkt. Dat moet ook, anders houd je dit werk niet vol. Bovendien spreek ik de meeste mensen maar één keer, waardoor er vanzelf toch een bepaalde afstand blijft. Als verslaggever ben ik in ramp- en oorlogsgebieden geweest. In dat soort situaties vond ik het vaak ingewikkelder om dat wat ik zag weer los te laten. Zo maakte ik reportages op het Griekse eiland Lesbos, in vluchtelingenkamp Moria. Toen ik terug was in Nederland, had ik moeite om te aarden. Ik dacht steeds: op nog geen vier uur vliegen hiervandaan leven gezinnen in overvolle tenten, zonder veiligheid of perspectief. En hier maken we ons druk om files of een regenachtige dag. Dat contrast bleef nog lang door mijn hoofd spoken.’ 

Het hele artikel leest u in de Avrobode van week 34/35. Deze editie ligt nu in de winkel. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Lydia van der Weide

Hoe ruikt, voelt, klinkt en smaakt de zomer? Bekendere Nederlanders vertellen over hun mooiste zomers. Dit keer Rivkah op het Veld. ‘Festivals waren een belangrijk ding.’

Je ouders scheidden toen je 4 was. Betekende dat ook twee vakanties in de zomer? 

“Ja. Soms met een overlap. Dan waren mijn broertje en ik met onze moeder en stiefvader op de camping in Italië. Onze vader en stiefmoeder kwamen daar ook heen en dan gingen we de rest van de vakantie met hen mee. In goede harmonie overigens. Natuurlijk had het wat tijd nodig, maar het was gelukkig geen vechtscheiding. Iedereen ging goed met elkaar om, en dat is in de loop der jaren alleen maar beter geworden.” 

Gingen jullie altijd naar het buitenland? 

“We gingen ook vaak naar Zuid-Limburg, daar hadden mijn opa en oma een caravan staan. Dan zaten we daar een weekend, of een weekje. Ik was nog klein, maar bewaar er warme, levendige herinneringen aan. Een beetje rondbanjeren over het terrein met mijn broertje. En voetballen op het verpieterde grasveldje. Als ik droog gras ruik, denk ik gelijk aan die dagen dat we urenlang op de goal aan het schieten waren. En ik proef nog mijn favoriete ijssmaak: munt met chocoladebrokjes, een soort After Eight-ijs. Er zijn aardig wat jeugdfoto’s waarop de kleine Rivkah een grote bol ijs aan het wegwerken is. Zomers van toen leken eeuwig te duren. Met van die eindeloze dagen, dat we echt niet meer wisten wat we moesten met onze tijd. Niet op een vervelende manier overigens, meer een prettig soort verveling.” 

Verveling die je bestreed met je favoriete bezigheid: lezen. 

“Mijn hele familie bestaat uit lezers. Ik kijk nu even achter me, naar de boekenkast in de huiskamer. Die loopt echt van muur tot muur. Het geeft me heel veel plezier daarin te kijken en me te verheugen op alles wat ik nog wil lezen. Of mezelf te herinneren aan de mooie boeken die ik al héb gelezen. Als kind onderhandelde ik met mijn moeder hoeveel er mee mochten op vakantie. Sowieso ging standaard een aparte koffer mee voor de boeken. Mijn ultieme zomerboeken zijn die van Harry Potter. Die heb ik eindeloos herlezen tijdens vakanties, liggend op het strand. Met de zonnebrand aan mijn vingers, waardoor bij het omslaan de pagina’s een beetje vettig werden. Mijn liefde voor die boeken wringt wel, nu schrijfster J.K. Rowling haar haat en intolerantie tegen transgender mensen zo openlijk uit. Daarom koop ik niets meer dat met Harry Potter te maken heeft. Maar aan de boeken zelf heb ik enkel warme herinneringen.” 

Het hele artikel leest u in de Avrobode van week 32/33. Deze editie ligt nu in de winkel. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Jeroen Keizer