Klaas Dijkhoff: ‘Den Haag vroeg veel van me’

Oud-politicus Klaas Dijkhoff is zoon van een militair en was minister van Defensie. Hij heeft nu de tv-serie Klaas aan het front gemaakt. Daarin stelt hij de vraag: is Nederland voorbereid op een oorlog?

Het wekte wel verbazing dat u een tv-programma heeft gemaakt. Hoe kwam dit tot stand?

“Ik ben vaker door tv-programma’s gevraagd, meestal als deelnemer. Vaak zeg ik ‘nee’. Maar het onderwerp van dit programma vind ik erg belangrijk. Ik groeide op in West-Duitsland, waar mijn vader als beroepsmilitair was gelegerd. Iedereen daar was militair, dat was vanzelfsprekend. We zaten vlak bij de Muur en ik wist al jong: daarachter ligt de dreiging, daarom zijn we hier. Toen we later naar Nederland verhuisden verbaasde ik me erover hoe anders er hier over het leger werd gedacht. Gelukkig is dat nu aan het veranderen.”

Waarom bent u zelf geen militair geworden?

“Ik heb als soldatenzoon altijd veel affiniteit met Defensie gehad, maar had het idee dat mijn talenten elders beter tot zijn recht kwamen. Ik heb onderzoek gedaan naar oorlogsrecht en wapentechnologie en promoveerde op het proefschrift War, law and technology. Veel dingen waarvan ik me toen afvroeg hoe die zich zouden ontwikkelen, zie ik nu gebeuren. Ik schreef al over onbemand materieel, zoals drones. We zien nu in Oekraïne dat Russische soldaten zich overgeven aan drones en aan onbemande wagentjes die achter de linies worden gebracht. Die surrealistische manier van oorlog voeren heb ik toen onderzocht.”

En dat zien we terug in ‘Klaas aan het front’?

“Onder meer. We bekijken ook welke dreigingen er zijn. Het klassieke beeld van oorlogsvoering, waarin de vijand op een dag aan de grens staat met tanks, is totaal veranderd. Oorlog voeren is vager en hybride geworden. Hoewel we officieel niet in oorlog zijn met Rusland, ondermijnen ze ons al geruime tijd. Naast de drones boven onze vliegvelden, ronselen ze pubers om zwakke netwerken op te sporen zodat ze computers van de overheid kunnen hacken en spioneren ze volop. Hoe moeten we dat zien? Wat doet Defensie daartegen? En zijn wij klaar voor zo’n oorlog? Ik probeer daar antwoorden op te krijgen.”

Het hele artikel leest u in de Avrobode van week 3. Deze editie ligt nu in de winkel. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Bram de Graaf